|
| Tekil Hit |
| Bugün : |
17 |
| Dün : |
23 |
| Toplam : |
46360 |
| Çoğul Hit |
| Bugün : |
146 |
| Dün : |
351 |
| Toplam : |
365984 |
|
|
| Çağşad'a Çağrı/ şiir ( H ü r d e m i ) |
|
|
| Dünyanın En Eski Aşk Şiiri Tableti |
|
|
|
.gif) 
Bannerimizi sitenize ekleyebilirsiniz. |
|
|
Köşe Yazıları
Kemal ÖZER
kemozer@gmail.com
Yaşam ile Şiir İlişkisi TartışılırkenBundan önceki iki yazıda olduğu gibi, yaşam ile şiir ilişkisi, gündemdeki yerini yine koruyor. "Şair Kendini Vursun mu?" başlıklı yazının sonunda sözü Nâzım Hikmet'e getirmiş, onun adını taşıyan NHKM çatısı altında konunun tartışılmasına öncelik verilmesinin anlamlı olacağına değinmiştik. Buna değinirken, yaşam ile şiir ilişkisine Nâzım Hikmet'in şiir serüveni üzerinden bakma gereği kadar, ölüm yıldönümünün bir kez daha onu gündeme taşıyacak olmasından da yola çıkmıştık.
Yaşam ile şiir ilişkisi, aynı zamanda onun ‘ozan'a bakış biçimini de ilgilendiriyordu çünkü. Nâzım Hikmet'in ‘ozan' derken anladığı, her şeyden önce kendi toplumuna, o toplumun insanlarına bakış biçimini içeriyordu. Anımsamakta ve anımsatmakta yarar var: Nâzım Hikmet, yaşadığı toplumun insanlarına yönelik bir ‘ozan' tasarımı yapıyor, o insanların yaşamlarında gereksinim duydukları her şeyi karşılayacak bir sanat anlayışını savunuyordu. Savunduğu anlayışla neler yazdığı, tasarımını yaptığı ‘ozan'ı nasıl örneklediği ortada olduğuna göre, NHKM çatısı altında yapılacak tartışmanın nereden başlayacağı, nerelere uzanacağı belirlenmiş oluyor.
Ölüm yıldönümü yaklaşırken, Nâzım Hikmet için düşünülecek gündemin, yeni yılla birlikte bir kez daha yüz yüze getirildiğimiz yaşam ile şiir ilişkisine ayrılması gerektiğini düşünüyorum. NHKM çatısı altında bu gündemin ön çalışmasını da Sanat Cephesi dergisinden bekleyebiliriz. Nitekim derginin Mayıs sayısı, bu ön çalışmayı bir dosya olarak sunmaya hazırlanmakta.
Şiir yıllıkları ve Dünya Şiir Günü bildirilerinde tartışmaya açılması gereken ‘yaşam' kavramının yanı sıra, ülkemizde insandan uzak düşen, yaşama "dâhil" olmayan şiirin ne gibi kaynaklardan beslendiği, dayandırılmak istenen temellerde kimlerin ve hangi yapıtların yer aldığı bu vesileyle konuşulmaya açılmalı. Çünkü ‘yaşam'a ilişkin bir söylem, "somut ve maddî" olanı sözkonusu ederek, şiirle yaşam arasında zorunlu bir bağ olması gerektiğinin "vulger Marksist bir poetika"yla dayatıldığını, kimilerinin "bugün bile böyle düşündüğünü" ileri sürüyor.
‘Yaşam' derken kastedilenin açığa çıkarılmasını isteyen bir başka söylem ise, "dinamikleri ve ağırlık merkezi kendimizde ve çevremizde yapılaşmış" olan mı, yoksa "tarihselliği içinde yerküreyi ve tüm insanlığı ırmaklaştıran" mı diye soruyor ve ekliyor: "Değiştirmeyi düşünmediğimiz bir şeyi kavrayabilir miyiz?"
Yaşam ile şiir ilişkisini tartışırken, "somut ve maddî hayat" ayrımını yaptığınızda, sözü döndürüp dolaştırıp "Bir şiirde, somut ve maddî hayatın şiire doğrudan dâhil edilmediğine bakarak, o şiirin hayatla ilişkisi olmadığını sanmak yanıltıcı olabilir"e, "hayatın asıl dâhil olduğu şiirler, çoklukla, hayatı doğrudan dâhil etmeyen şiirlerdir"e getirdiğinizde, yaşam karşısındaki duruş, o duruşun getirdiği eylemlilik gözardı edilmiş ya da görmezden gelinmiş olmuyor mu? ‘Yaşam' kavramı, bu duruş ve eylemliliği de içermiyor mu?
Bir de, sözü döndürüp dolaştıranların uğradıkları kaynaklar, sık sık andıkları adlar var; sözgelimi Adorno gibi. Sözünü ettiğim dosya, yaşam ile şiir ilişkisini tartışmaya daha kapsamlı açarken, andığım kaynakları ve adları, ileri sürülen savları da konuşulanın içinde tutacak. (Yazıyı sona erdirirken Mayıs sayısı için Varlık dergisinden bir soruşturma sorusu geldi. Denizlerin İdamının Türk Şiirine Etkisi başlığıyla soruyorlar: "Bugün o günleri nasıl hatırlıyorsunuz? O sürecin, yazdığınız şiirler üzerinde bir etkisinin olduğu söylenebilir mi? Veya ket vurucu bir etkisinden söz edilebilir mi? Bugün, 36 yıl sonra, bir şair olarak bu olup biteni nasıl değerlendiriyorsunuz?" Yukarda saydıklarımız doğrultusunda ‘yaşam' kavramını irdeleyecek olurken, bu soruya verilecek yanıtlarla bir ayraç daha açılmış olacak böylece.)
Kemal Özer
23.04.2009 15:21 790 okuma.
Yazarın bütün yazıları :
Ozanın Görevi 24.05.2008 Kemal Özer ile Edebiyatta Toplu Hareketler Üzerine 21.10.2008 Yaşam ile Şiir İlişkisi Tartışılırken 23.04.2009 |
|
|
| " Deli Rakkase " Habibe Ağaçdelen |
|
|
|
.jpg)
